Que é unha caldeira de condensación de gas natural?

Unha caldeira de condensación aproveita parte da calor xerada na combustión para a calefacción e a auga quente, na que recupera enerxía antes de evacuar os fumes. Neste artigo explicamos que é, como funciona, as súas vantaxes e que convén revisar antes de instalala ou cambiala.

Resumo rápido: caldeira de condensación

Unha caldeira de condensación é un tipo de caldeira de gas natural que aproveita mellor a calor xerada na combustión para a calefacción e a auga quente. Recupera parte da enerxía dos gases antes de evacualos, o que pode axudar a optimizar o consumo segundo o uso e a instalación.

• Que é: unha caldeira que aproveita a calor dos gases de combustión.
• Como funciona: recupera calor e xera condensados.
• Vantaxes: confort, consumo optimizado e menores emisións.
• Cando paga a pena: se a caldeira actual é antiga, ten avarías frecuentes ou queremos reducir o consumo.
• Que revisar: desaugadoiro de condensados, evacuación de fumes e contar sempre cun instalador autorizado.

Que é unha caldeira de condensación?

A caldeira de condensación é unha caldeira que precisa do gas natural, ou gas verde, e da electricidade para funcionar. O gas permítelle xerar a combustión e a electricidade, xa for a través dunha pila —cando non se dispón de electricidade— ou da conexión á instalación eléctrica da casa. Permite xerar esa combustión mediante unha faísca, que, en contacto co gas, se converte en chama e quenta a auga que discorre polas “canalizacións” (denominadas condutos) internas da caldeira. No caso das de condensación, o aproveitamento é dobre, xa que se utilizan os gases que se xeran no proceso de quecemento en prol do quecemento global da caldeira, ao tratarse dunha caldeira estanca que impide a saída de gases. Ese concepto, denominado comunmente como calor latente, é polo que se denominan ‘caldeiras de condensación’ xa que, grazas a esa condensación, se volven moito máis eficientes, consomen menos gas e son moito máis seguras que as atmosféricas, ao ser obrigatoriamente estancas.

As caldeiras de condensación teñen a súa orixe nun principio moi relevante para entender o seu funcionamento: a calor latente. A calor latente é a calor que se xera ao producirse un cambio de fase: dun estado gasoso, que é no que está o vapor, a un estado líquido. Nese cambio de fase é cando se produce a enerxía, dado que se xera unha certa cantidade de enerxía chamada ‘calor latente’. Para que o gas pase a ser líquido, contamos con dous aliados: a temperatura e a presión. Mediante a combinación de ambos os factores, conseguimos a condensación, que será a que nos permita aproveitar a calor latente ao noso favor para quentar a auga que posteriormente circulará pola instalación.

O funcionamento deste tipo de caldeiras baséase no proceso de condensación: un cambio de fase dunha substancia en estado gasoso (vapor) a estado líquido. Este cambio de fase, como dicimos, xera unha certa cantidade de enerxía chamada calor latente. O cambio de gas a líquido depende da presión e da temperatura. A condensación a unha temperatura concreta supón liberar enerxía, o que fai que o estado líquido sexa o máis favorable dende o punto de vista enerxético.

Como funciona unha caldeira de condensación?

Como xa vimos, as caldeiras de condensación funcionan baixo o principio físico da calor latente. Ao contar cun intercambiador de calor que extrae a maior parte da calor que hai nos vapores, a caldeira aprovéitaa para aumentar a temperatura externa. Para facernos unha idea, as caldeiras tradicionais liberan gases que poden acadar temperaturas de ata 200 °C, mentres que nunha de condensación non superaría os 55 °C.

Para que o poidamos entender, a caldeira de gas natural de condensación sería unha especie de “quentador”, o cal, grazas ao gas que se insufla ao comezo da xeración de gases, crea unha serie de vapores que se transmiten ao intercambiador para quentar a auga que flúe polo seu interior.

Ao existir unha entrada de auga fría e unha saída de auga quente, xeramos a auga quente sanitaria ou a auga para a calefacción que precisamos.

Grazas a que na actualidade existen termóstatos que podemos regular en todos os cuartos, o termóstato será capaz de remitir un sinal á caldeira para que envíe máis ou menos auga quente. Os termóstatos tamén están presentes nos baños, e poden regular a temperatura con grande exactitude grazas ás caldeiras de condensación.

Os dous elementos que interveñen de forma máis directa no funcionamento da caldeira son o intercambiador e o queimador. O resto, como a caixa de auga, a saída, a entrada e o retorno de auga, ou a caixa e o circuíto de fumes, axudan nas tarefas de combustión.

O funcionamento sería o seguinte:

1. A caldeira introduce o gas a través dunha tubaxe de gas.
2. Unha vez que o gas se atopa dentro, prodúcese a combustión grazas ao queimador.
3. Esta combustión elevará a temperatura da caldeira para que poida quentar a auga que circula polas tubaxes. Isto, á súa vez, xera gases que se reaproveitan grazas á estanquidade da caldeira para quentar máis esas tubaxes grazas á condensación.
4. A auga quente transmítese posteriormente a través do conduto de calefacción para poder proporcionar auga quente ou calefacción a través das tubaxes habilitadas para iso, que se coñecen como a instalación.

Vantaxes dunha caldeira de condensación

A principal vantaxe das caldeiras de condensación é que a calor latente xa non escapa, é aproveitada pola caldeira para reutilizala a favor da instalación xeral de calefacción e auga quente sanitaria. Ao aproveitar a calor latente, aproveitamos ao máximo as propiedades caloríficas das caldeiras de condensación.

Entre outras vantaxes, podemos salientar as seguintes:

1. Aforraremos na nosa factura de gas ao aproveitar moito mellor a subministración deste. A caldeira de condensación é moito máis eficiente que a atmosférica. De media, estímase que, ao conseguir aforrar ao redor dun 15 a un 30 % a demanda de gas con respecto a outras caldeiras, segundo FEGECA, o investimento que se fai na compra da caldeira amortízase en moi poucos meses. Calcúlase que unha caldeira ten un prezo aproximado de reposición dos 1.500 aos 1.800 euros, segundo os informes anuais que realiza esta mesma asociación, e cuxo investimento se recupera en menos de 3 anos.
2. Estaremos convertendo o noso fogar ou empresa nunha contorna máis eficiente e respectuosa co medio ambiente. Utilizar caldeiras de condensación axúdanos a evitar os efectos perniciosos para a atmosfera e a saúde pública, como o smog fotoquímico. Ademais, estas caldeiras poden utilizarse co gas verde que xa circula polas nosas redes, perfectamente compatible con estas caldeiras, polo que se multiplica o efecto beneficioso para o medio ambiente.
3. Menos ruído con respecto ás atmosféricas: As caldeiras de condensación funcionan sen paradas, así evitamos o continuo son ‘explosivo’ de acendido e apagado. Ademais, o ventilador que inxecta a mestura de aire-gas se pode modular, polo que se adapta á cantidade de combustible que queimamos.
4. Ao contar cunha caldeira máis eficiente, reduciremos as emisións de CO₂ e contribuiremos a mellorar a atmosfera, xa que esta é unha das medidas de aforro enerxético, ou MAES, precisa para poder conservar o planeta máis limpo.
5. Cumpriremos inmediatamente coa normativa vixente. Dende que en 2015 se aprobou a normativa europea ErP, só se comercializan e fabrican caldeiras de condensación. A devandita normativa obriga a que “as caldeiras de ata 70 kW teñan uns rendementos estacionais superiores ao 86 %, que corresponden a unha cualificación enerxética, como mínimo, de B”. Isto é unha vantaxe, xa que podemos beneficiarnos de todas as que xa citamos anteriormente: aforro, eficiencia, respecto co medio ambiente e redución dos ruídos.

De que depende o aforro real?

O aforro multiplícase cando temos en conta varios factores que contribúen ao rendemento da caldeira, entre os que podemos atopar os seguintes:

1. Illamento: o illamento da vivenda, tanto en fiestras coma noutro tipo de instalacións, como en portas, contribúe a que se perda menos calor e, polo tanto, aumente o aforro.
2. O tamaño da vivenda: canto máis grande sexa a vivenda máis necesaria resulta unha instalación que contribúa ao paso adecuado da calor duns cuartos aos outros.
3. Hábitos de consumo: os hábitos de consumo inclúen dende as veces que nos duchamos diariamente ata as horas que pasamos na casa; polo tanto, canto maior sexa o uso que fagamos da calefacción ou da auga quente, maior aforro obteremos co cambio á caldeira por condensación.
4. Uso de termóstatos: o uso de termóstatos permite regular de forma óptima a demanda que fará a instalación sobre a caldeira, axustando de forma inmediata as necesidades desta á temperatura que indicásemos no termóstato. Se queres saber a temperatura axeitada para o teu fogar, recomendámosche que te informes no noso artigo sobre a temperatura óptima no fogar.
5. Mantemento: o mantemento é outro dos factores clave para poder aforrar, xa que manter unha presión axeitada, entre os 1,5 e 2 bares, fará que funcione de forma máis eficiente e con maior aforro. Tamén é moi importante purgar os radiadores, polo menos dúas veces por ano, e contar co mantemento conforme a normativa vixente para optimizar a instalación, que se realiza aproximadamente cada 2 anos. Ademais, cada 5 anos terás que realizar a inspección periódica da túa instalación de gas. Para máis información, consulta o noso portal sobre Inspección periódica, onde che indicarán como realizala cada 5 anos.

Cando paga a pena cambiar a unha caldeira de condensación?

A razón fundamental para cambiar á caldeira de condensación é a rotura da anterior caldeira atmosférica, xa que non existen no mercado alternativas debido a que está prohibida a súa comercialización. O cliente coñecerá realmente as vantaxes das caldeiras de condensación cando se produza o cambio. Outra das razóns fundamentais é a eficiencia: cando somos conscientes de que unha caldeira de condensación é moito máis eficiente e, polo tanto, proporciona un confort e un maior control da temperatura (especialmente se xuntamos o uso de termóstatos), o cambio é evidente, tendo en conta, abofé, o estado da instalación actual e a vivenda na que se vaia instalar.

Que se debe ter en conta antes de instalar (requisitos básicos)

En primeiro lugar, se a vivenda non conta con acceso á rede de distribución, é imprescindible xestionar a chegada da rede de gas natural ata o domicilio.

Contando con este aspecto, que é imprescindible, ademais de que como usuarios de gas desexemos cambiar de caldeira para obter unha maior eficiencia ou porque se estrague a que xa temos, deberemos ter en conta que non existe unha localización única ideal para a caldeira, xa que cada vivenda presenta particularidades distintas. Con todo, é fundamental seleccionar unha localización axeitada para garantir o correcto funcionamento do sistema. Debe elixirse un espazo óptimo para conectar as tubaxes de auga e gas que conte con ventilación suficiente segundo o tamaño da caldeira.

A zona destinada á caldeira debe dispoñer de polo menos 4 metros cadrados e unha altura mínima de 2,5 metros. É recomendable situala nunha área exclusiva para este fin.

Requisitos xerais: 

• Anchura mínima de acceso: a porta de entrada ao recinto onde se instalará a caldeira debe ter unha anchura mínima de 80 centímetros.
• Ventilación axeitada: é indispensable que o espazo dispoña de ventilación segura e suficiente. É habitual instalar reixas de ventilación preto do teito, o que facilita a evacuación de gases e prevén cheiros, fumes e humidades.
• Condicións óptimas das canalizacións: este aspecto é esencial, xa que as tubaxes permiten a correcta saída dos fumes. Polo xeral, deben instalarse en paralelo, separadas entre si cun espazo dabondo doutras conducións; deben estar en bo estado e contar con diámetros axeitados segundo as especificacións do fabricante. Ademais, deben ser resistentes para asegurar a súa eficacia no transporte de auga quente, calefacción e gas.
• Contar cun desaugadoiro de condensados: cando a caldeira de condensación remata de aproveitar a calor dos fumes no seu interior, estes arrefrían, condénsanse y transfórmanse en pequenas pingas de auga. Por iso, o deseño deste tipo de caldeira debe incluír no interior unha bandexa que recolla esta calor condensada en auga, a cal debe ir baleirándose no sucesivo, para que non reborde, mediante un tubo de desaugadoiro.

En calquera caso, resulta imprescindible contar cun instalador profesional que elabore a documentación técnica necesaria e asesore durante todo o proceso. Neste artigo explícanse os pasos para Contratar un instalador de gas autorizado.

Preguntas frecuentes sobre caldeiras de condensación

Que é unha caldeira de condensación?

Como xa vimos, as caldeiras de condensación funcionan baixo o principio físico da calor latente. Ao contar cun intercambiador de calor que extrae a maior parte da calor que hai nos vapores, a caldeira aprovéitaa para aumentar a temperatura externa, que é a que finalmente circula pola instalación.

En que se diferencia dunha caldeira convencional?

A grandes liñas, a caldeira de condensación ofrécenos un mellor rendemento, unha maior eficiencia enerxética estacional, unha potencia sonora máis baixa, a mellor produción de auga quente e calefacción, e unha cualificación enerxética máis alta. Ademais, ao tratarse dunha caldeira estanca, garántenos unha maior seguridade.

Por que produce ‘condensados’? É normal?

Porque o funcionamento da caldeira se basea precisamente na condensación, que permite aproveitar os gases internos da caldeira e poder ser máis eficiente.

Pódese instalar en calquera vivenda?

Mentres se teña a posibilidade de contar cunha acometida de gas e unha IRI (instalación receptora individual), non hai problema.

De que depende o aforro?

O aforro nas caldeiras de condensación depende, fundamentalmente, do tamaño da casa (a maior extensión, maior aforro fronte a outras caldeiras), dos hábitos e costumes dos habitantes da casa (calefacción e uso de auga quente) e do necesario mantemento da caldeira para garantir un óptimo rendemento.

Que mantemento precisa?

O mantemento dunha caldeira de gas esixe unha revisión técnica obrigatoria cada 2 anos por un profesional certificado para asegurar a eficiencia e a seguridade. Este inclúe limpeza do queimador, análise de combustión, revisión de compoñentes de seguridade e verificación da estanquidade.

Accións principais (cada 2 anos ou anual):

• Limpeza: retirar feluxe, po e residuos no queimador, intercambiador e eléctrodos.
• Análise de gases: medir o monóxido de carbono e revisar a evacuación de fumes.
• Seguridade: comprobar válvulas, a bomba de circulación e a estanquidade.
• Presión: verificar a presión da auga (1-1,5 bares) e purgar os radiadores se for preciso.

Ademais, cada 5 anos, a túa distribuidora avisarache para facer a inspección periódica. Para máis información, consulta o noso portal sobre Inspección periódica, onde che indicarán como realizala.

Canto custa instalar unha caldeira de condensación?

O prezo dunha caldeira de condensación, segundo FEGECA, atópase entre os 1.800 €, mais uns 100 € pola instalación do desaugadoiro, cuxo custo total (equipo e instalación) acada entre os 1.300 € e os 3.000 € segundo o modelo e o tipo de instalación.